Nederland energieonafhankelijk, het kan

door Wilco de Groot

Nederland energieonafhankelijk? Het kan: met grootschalige algenkweek in de Markerwaard en een ondergrondse kerncentrale aan zee. De huidige aanpak van de regering is te geleidelijk en te kleinschalig. Ik kan me nog goed de tijd herinneren dat de Nederlandse snelwegen uitgestorven waren op zondag. De autoloze zondag heette dat toen, in 1973. Een krachtige waarschuwing voor de gevolgen van energieafhankelijkheid.

Helaas is er sindsdien weinig veranderd. Afgezien van het risico om gijzelaar te worden van een handjevol energieleverende landen zijn er de problemen van de stijgende energieprijzen en het terugdringen van de uitstoot van CO₂.

Toch kunnen deze problemen in één klap worden opgelost wanneer Nederland zou investeren in biobrandstof. Biobrandstof heeft de laatste tijd veel negatieve publiciteit over zich heen gekregen. Het zou helemaal niet zo goed voor het milieu zijn en het zou wereldwijd de voedselprijzen opdrijven. Maar deze kritiek is niet terecht.

Algen
Het hangt er helemaal van af wat er gebruikt wordt als grondstof. Zo kunnen we biodiesel maken van algen. Algen worden gekweekt in water, hebben nauwelijks meststoffen nodig en produceren twintig tot honderd keer meer biomassa per vierkante meter dan welk ander gewas ook. Om Nederland energieonafhankelijk te maken moet er groot worden gedacht. Gelukkig hebben we de perfecte plek om op grote schaal algen te kweken: de Markerwaard. Als we de hele Markerwaard bestemmen voor het kweken van algen dan kunnen we ruimschoots in de nationale behoefte aan diesel voorzien. De Markerwaard kan jaarlijks zo'n 25 miljoen ton aan algen produceren, voldoende voor acht miljard liter biodiesel, ruim voldoende voor de jaarlijkse behoefte in Nederland. Op termijn is de efficiëntie nog aanzienlijk te verbeteren.

Tegen dit plan valt uiteraard een hoop in te brengen. We verliezen een flink deel van het IJsselmeer voor de watersport. We weten weinig over de milieugevolgen. Er zitten grote financiële risico's aan zo'n project. Maar elk alternatief plan kent zulke nadelen. Algen voor biobrandstof heeft ook nog een aantal prettige bij-effecten. Algen zijn uitstekend geschikt om rioolwater te zuiveren. Wat er overblijft van de algen nadat de olie eruit is geperst, is uitstekend geschikt als veevoer. En Nederland kan z'n kennisvoorsprong op het gebied van watermanagement uitbreiden met deze nieuwe technologie.

Kernenergie 
Maar met alleen algen zijn we er nog niet. We moeten ook iets aan onze elektriciteitsvoorziening doen. Wind- en zonne-energie zijn nog niet in staat om Nederland energieonafhankelijk te maken. Alleen kernenergie kan dat. De discussie hierover is volop gaande, maar ik kan er wel wat aan toevoegen. Ten eerste: de nieuwste generatie reactoren kent niet het belangrijkste nadeel van kernenergie: ze kunnen niet meer ontploffen of op grote schaal radioactiviteit lekken. En de volgende (vierde) generatie kan draaien op wat nu als kernafval wordt beschouwd en produceert zelf veel minder radioactiviteit.

Daarnaast is het aan te bevelen om alles onder één dak te brengen: opwerking, reactor, afvalverwerking en opslag. Zo hoef je niet met radioactieve spullen te sjouwen. En verder is het om verschillende redenen interessant om zo'n centrale ondergronds en aan zee te bouwen. Voor bewoners in de buurt is het een geruststellende gedachte dat men in het ergste geval de hele boel snel onder water kan zetten. En als de centrale over vijftig jaar niet meer nodig is, kunnen we ervoor kiezen om de betonnen bak simpelweg vol te storten met beton. Het afval en alle radioactieve onderdelen worden zo voorgoed opgesloten.

Toegegeven, het zijn twee giga-projecten. Nederland heeft niet zo'n goede ervaring met hele grote projecten. Er zijn altijd overschrijdingen van het budget, zowel in geld als in tijd. Maar er zijn ook enorme voordelen te behalen: Nederland zou de goedkoopste en schoonste energie ter wereld krijgen.

Het huidige regeringsbeleid staat hier haaks op. Door middel van het prijsmechanisme probeert de overheid om schone energievormen te stimuleren. Dat leidt tot geleidelijke en kleinschalige aanpassingen. Maar voor dit pappen-en-nathoudenbeleid krijgen we uiteindelijk een flinke rekening gepresenteerd. De kostprijs van energie zal een veelvoud worden van de huidige. En het zal vrijwel onmogelijk worden om de doelstellingen ten aanzien van CO₂-reductie te halen.


Wilco de Groot is econoom en schrijver. Zijn scriptie ging over paradigmaverschuivingen, zoals de overgang van steenkool naar aardolie.

Bron: www.ND.nl